Tartışma Metinleri - 0704

Atılım Üniversitesi İktisat Bölümü Tartışma Metinleri
Tartışma Metni No. 0704, Ekim 2007
İktidar ve Piyasa İlişkileri Karşısında Mühendisler ve İktisatçılar:
21. Yüzyılda İktisatçıların Değişen Sınıf Konumları

Mehmet Gürsan Senalp, Örsan Senalp, Esra Sengör


Özet

Çalışmanın ilk bölümünde mühendislik ve iktisadın bir ilişki ve süreç olarak sermaye karşısındaki konumları, Taylor ve Veblen gibi iki farklı tarihsel kişiliğin mühendislik yorumları üzerinden tarihsel bir bakış açısıyla ele alınmıştır. Burada özellikle bu iki mesleğin tercih edilme nedeni, geçmişten bu yana kendilerine has bir ilişki içerisinde olduklarını düşünüyor oluşumdur. Bundan bir yüzyıl kadar önce bazı teknik eleman ve mühendisler, kendilerini iktisatçı olarak görme yönünde güçlü bir eğilim taşıyorlardı. Bugün ise buna benzer ama ters yönlü bir eğilim bu defa iktisatçılar arasında varlığını sürdürmektedir. Artık kamudaki ve özel sektördeki bir çok üst düzey idareci ile üniversitelerin akademik yöneticileri, yeni bir mühendis-iktisatçı melez türüne, kurumlarında cazip pozisyonlar önerme yarışı içerisindedirler. İkinci bölümde, iktisadın giderek içine gömüldüğü biçimselcilik ve uygulamacılık çıkmazından söz ederken, literatürde eksikliği hissedilen şu temel soruyu gündeme getirmek istedim: “İktisat neden ve nasıl bu hale gelebilmiştir?”Bu soruyla bağlantılı olarak, “nesnelci akıl ve bu akla göre biçimlenen nesnelci bilimsel yöntemin”sorgulanması gerektiğini düşünüyorum. Üçüncü ve son bölümde ise iktisat mesleğinin ulusötesileşmesi ile üretim ilişkilerinin, sermaye birikim süreçlerinin ve toplumsal sınıfların, daha genel bir ifadeyle kapitalizmin bizatihi kendisinin ulusötesileşmesi arasındaki doğrudan ilişkiye dikkat çekmeye çalıştım. Bunu yapmaktaki amacım, genelde toplumsal sınıf çözümlemelerine; özel de ise yeni yükselen teknokratik seçkinler olarak iktisatçıların değişen sınıf konumlarını ortaya çıkarmaya yönelik çalışmalara mütevazi bir katkı ortaya koyabilmektir.

Anahtar Kelimeler:Bilimsel yönetim, iktisadi akıl, mühendislik ideolojisi, biçimselcilik, ulusötesi kapitalizm, tarihsel blok, ulusötesi kapitalist sınıf oluşumu
JEL kodları: